Leren omgaan met pijn
Revalidatie wil bereiken dat patiënten weer optimaal kunnen deelnemen aan de maatschappij. Pijnrevalidatie streeft naar het leren omgaan met pijn en met de gevolgen van pijn voor de dagelijkse activiteiten.

Algemene doelen
Pijnrevalidatie kent vier algemene doelen.
Het eerste doel is leren dagelijkse activiteiten goed en effectief uit te voeren, ondanks de pijn. Er moet een evenwicht komen tussen belasting en belastbaarheid. Daarna leren patiënten beiden weer op te voeren.
Het tweede doel is het veranderen van het denken over pijn en het voelen van pijn. Zo wordt informatie gegeven over de verschillende aspecten van pijn, zodat patiënten hun eigen pijngevoelens en wat zij verwachten te voelen bij pijn, beter leren begrijpen.
Het derde doel is dat patiënten leren activiteiten anders te doen. Patiënten leren accepteren wat ze wel en wat ze niet kunnen en hoe ze daar mee om moeten gaan. Ze leren zich te ontspannen en hun activiteiten slimmer te plannen.
Het vierde doel is het verminderen van stoornissen in lichamelijke functies bij patiënten, bijvoorbeeld door verbetering van spierkracht, bewegingsmogelijkheden en uithoudingsvermogen.

De algemene doelen vormen de basis voor de individuele revalidatieplannen.

Individuele doelen
Patiënten die een pijnrevalidatieprogramma volgen, krijgen een eigen revalidatieplan met persoonlijke behandeldoelen. Een revalidatieplan is een beschrijving van de inhoud van de behandeling. Pijnrevalidatie is altijd maatwerk.

Mevrouw Versteegh is 35 jaar en heeft sinds acht jaar last van pijn overal in het bewegingsapparaat. Ze is moe en slaapt slecht. Mevrouw Versteegh werkt als administratief medewerkster, maar is sinds 5 maanden ziek thuis. Vanwege de pijn rust ze veel. Ze is bang om te bewegen, ze sport niet meer en onderneemt geen leuke activiteiten meer met haar kinderen. Haar echtgenoot doet het grootste deel van het huishouden.
Mevrouw Versteegh heeft een moeilijke periode achter de rug met veel zorg voor haar ouders. De huisarts heeft gezegd dat ze waarschijnlijk fibromyalgie heeft. Mevrouw is verbaasd dat ze juist nu is ingestort, terwijl het net allemaal weer goed gaat. Dit is een bekend verschijnsel bij fibromyalgie.
Mevrouw Versteegh is erg gemotiveerd om het revalidatieprogramma te volgen. Haar behandeldoelen zijn: weer werken, sporten en leuke dingen doen met de kinderen.
Tijdens de screenings- en observatieperiode blijkt dat mevrouw Versteegh het beste een groepsprogramma kan volgen. In de groep leert ze van de ervaringen van anderen en andersom levert zij een positieve bijdrage door haar ervaringen met haar groepsgenoten te delen.
Mevrouw Versteegh vindt de revalidatiebehandeling erg confronterend. Ze is niet gewend om zo naar zichzelf en haar manier van omgaan met de pijnklachten te kijken.

Na verloop van tijd knapt mevrouw Versteegh goed op en krijgt ze weer plezier in bewegen. De pijn is een stuk minder. Ze slaapt nu goed en is alleen af en toe nog erg moe. Ze leert wat ze kan doen bij een eventuele terugval.
Aan het einde van de revalidatieperiode werkt ze drie dagdelen. Ze gaat dit uitbreiden tot de volledige 24 uur, die ze voorheen werkte. Haar echtgenoot heeft geleerd hoe hij haar het beste kan helpen. Ze hebben nu een vaste taakverdeling in huis en hij ondersteunt haar om steeds meer activiteiten te gaan ondernemen.

Een pijnrevalidatieprogramma is samengesteld uit zorgvuldig op elkaar afgestemde behandelingen, die passen bij de wensen en mogelijkheden van patiënten.

Het pijnrevalidatieteam
Leden van een pijnrevalidatieteam werken in een multidisciplinair teamverband. Het team zorgt voor afstemming tussen de verschillende behandelingen van een patiënt en bewaakt de resultaten. De revalidatiearts is eindverantwoordelijk.

In een pijnrevalidatieteam zijn in ieder geval de volgende disciplines vertegenwoordigd: revalidatiegeneeskunde, ergotherapie, fysiotherapie, psychologie, maatschappelijk werk, bewegingsagogie, verpleegkunde (bij klinische opname).
Op indicatie kunnen ook andere behandelaars ingeschakeld worden.